ମୁଖ୍ୟ ସୂଚୀ ଦେଖିବେ

ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ

ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ଦଳ

ଭରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ (ପ୍ରାୟତଃ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ) ଭାରତର କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ଥିବା ଏକ ବଡ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଅଟେ । ୧୮୮୫ ମସିହାରେ ଏହି ଦଳଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।[୩]

ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ
ଅଧକ୍ଷରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ
ସଂସଦରେ ଅଧକ୍ଷସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ
ଲୋକସଭା ନେତାମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନ ଖାରଗେ
ରାଜ୍ୟସଭା ନେତାଗୁଲାମ ନବୀ ଆଜାଦ
(ବିପକ୍ଷ ଦଳର ନେତା)
ଗଠନ୧୮୮୫
ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ୨୪ ଆକବର ରୋଡ଼,
ନୂଆ ଦିଲ୍ଲି, ୧୧୦୦୧୧
ମୁଖପତ୍ର (ଖବର କାଗଜ)କଂଗ୍ରେସ ସନ୍ଦେଶ
ଛାତ୍ର ଶାଖାNational Students Union of India
ଯୁବକ ଶାଖାଜାତୀୟ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସ
ମହିଳା ଶାଖାମହିଳା କଂଗ୍ରେସ
ଶ୍ରମିକ ଶାଖାIndian National Trade Union Congress
ବିଚାରଧାରାPopulism
Indian Nationalism
(Liberal nationalism)
Social liberalism
Democratic socialism
Social democracy
Secularism
Gandhian socialism
ରାଜନୈତିକ ଅବସ୍ଥାନCenter-left[୧]
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅନୁବନ୍ଧନAlliance of Democrats[୨]
ରଙ୍ଗAqua
ଭା. ନି. କ. ସ୍ଥିତିNational Party
ମେଣ୍ଟUnited Progressive Alliance (UPA)
ଲୋକସଭାରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା
୪୮ / ୫୪୫
ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା
୫୦ / ୨୪୫
ନିର୍ବାଚନ ଚିହ୍ନ
Hand INC
ୱେବସାଇଟ
www.aicc.org.in

ଏହା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ଦଳ ଯାହା ବ୍ରିଟିଶ ଶାଶକଙ୍କୁ ଏସିଆ ଓ ଆଫ୍ରିକାରୁ ଔପନାସିକବାଦରୁ ଓହରିଯିବା ନିମିତ୍ତ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲା । ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ସରକାରରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଳ ଅଟେ ।

୨୦୦୪ରୁ ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଂଗ୍ରେସର ମେଣ୍ଟ ସରକାର ୟୁ.ପି.ଏ. (United Progressive Alliance) ଭାରତରେ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ମନମୋହନ ସିଂହ ଥିଲେ ।

ଇତିହାସସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

କଂଗ୍ରେସର ଇତିହାସକୁ ଆମେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିପାରୁ ।

  1. ପ୍ରାକ-ସ୍ୱାଧୀନତା ସମୟ
  2. ସ୍ୱାଧୀନତା ପର ସମୟ

ପ୍ରାକ-ସ୍ୱାଧୀନତା ସମୟସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ଭାରତର କିଛି ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧି ବନେଇ ଦେଶରେ କଣ ଘଟୁଛି ଜାଣିବା ନିମିତ୍ତ ୧୮୮୫ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନାମକ ଏକ ଦଳ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଯେବେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଭାରତବାସୀଙ୍କର ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପୁରାଣ କରିବାରେ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେଲେ, ସମୟାନୁକ୍ରମେ କଂଗ୍ରେସର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତ ଗଠନରେ ନିବେଶିତ ହେଲା । ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ, ଜବାହାରଲାଲ ନେହୁରୁ, ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ, ବଲ୍ଲଭ ଭାଇ ପଟେଲ ଭଳି ବଳିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତି ନିମିତ୍ତ କଂଗ୍ରେସଦଳରେ ରହି ବହୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହିଭଳି ଅନେକ କଂଗ୍ରେସକର୍ମୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦଳର ଲୋକମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଭାରତ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଥିଲା ।

ସ୍ୱାଧୀନତା ପର ସମୟସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ସ୍ୱାଧିନତାପରେ ଏହି ଦଳ ଭାରତର କିଛି ବର୍ଷଧରି ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଦଳ ରୂପେ ରହିଥିଲା । ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୭୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଅପରାଜୟ ଦଳ ରୂପେ ଏହା କେନ୍ଦ୍ରରେ ସରକାର ଗଢିଚାଲୁଥିଲା । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରଥମ ଥର ନିମିତ୍ତ କଂଗ୍ରେସକୁ ନିର୍ବାଚନରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରର କାଂଶକୁ ଆମେ ନିମ୍ନ ବିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିପାରିବା:

  1. ନେହେରୁ/ଶାସ୍ତ୍ରୀ କାଳ (୧୯୪୭-୧୯୬୬)
  2. ଇନ୍ଦିରା କାଳ (୧୯୬୬-୧୯୮୪)
  3. ରାଜୀବ/ରାଓ କାଳ (୧୯୮୫-୧୯୮୮)
  4. ମନମୋହନ କାଳ (୨୦୦୪-୨୦୧୪)
  5. ଆଧୁନିକ କାଳ (୨୦୧୪-ବର୍ତ୍ତମାନ)

ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

Year Legislature Leader Seats won Change in # of seats Percentage of vote Vote swing Outcome
1934 5th Central Legislative Assembly Bhulabhai Desai
୪୨ / ୧୪୭
  42 N/A
1945 6th Central Legislative Assembly Sarat Chandra Bose
୫୯ / ୧୦୨
  17 Interim Government of India (1946-1947)
1951 1st ଲୋକ ସଭା Jawaharlal Nehru
୩୬୪ / ୪୮୯
44.99% Government
1957 2nd ଲୋକ ସଭା Jawaharlal Nehru
୩୭୧ / ୪୯୪
 7 47.78%   2.79% Government
1962 3rd ଲୋକ ସଭା Jawaharlal Nehru
୩୬୧ / ୪୯୪
 10 44.72%   3.06% Government
1967 4th ଲୋକ ସଭା Indira Gandhi
୨୮୩ / ୫୨୦
 78 40.78%   2.94% Government
1971 5th ଲୋକ ସଭା Indira Gandhi
୩୫୨ / ୫୧୮
 69 43.68%   2.90% Government
1977 6th ଲୋକ ସଭା Indira Gandhi
୧୫୩ / ୫୪୨
 199 34.52%   9.16% Opposition
1980 7th ଲୋକ ସଭା Indira Gandhi
୩୫୧ / ୫୪୨
  198 42.69%   8.17% Government
1984 8th ଲୋକ ସଭା Rajiv Gandhi
୪୧୫ / ୫୩୩
  64 49.01%   6.32% Government
1989 9th ଲୋକ ସଭା Rajiv Gandhi
୧୯୭ / ୫୪୫
 218 39.53%   9.48% Opposition
1991 10th ଲୋକ ସଭା P.V. Narasimha Rao
୨୪୪ / ୫୪୫
  47 35.66%   3.87% Government
1996 11th ଲୋକ ସଭା P. V. Narasimha Rao
୧୪୦ / ୫୪୫
  104 28.80%   7.46% Opposition, later outside support for UF
1998 12th ଲୋକ ସଭା Sitaram Kesri
୧୪୧ / ୫୪୫
  1 25.82%   2.98% Opposition
1999 13th ଲୋକ ସଭା Sonia Gandhi
୧୧୪ / ୫୪୫
  27 28.30%   2.48% Opposition
2004 14th ଲୋକ ସଭା Sonia Gandhi
୧୪୫ / ୫୪୩
  32 26.7%   1.6% Government
2009 15th ଲୋକ ସଭା Manmohan Singh
୨୦୬ / ୫୪୩
  61 28.55%   2.02% Government
2014 16th ଲୋକ ସଭା Rahul Gandhi
୪୪ / ୫୪୩
  162 19.3%   9.25% Opposition


ଆଧାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ଅଧିକ ତଥ୍ୟସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ