ବଳରାମ ଦାସ

ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ଦାଣ୍ଡି ରାମାୟଣର ରଚୟିତା

ବଳରାମ ଦାସ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର କବି ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନେକ ପୁରାଣ ଓ ଭକ୍ତିମୂଳକ କାବ୍ୟକବିତା ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ଦାଣ୍ଡି ବା ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ ତହିଁ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ବଳରାମ ଦାସଙ୍କର ଜନ୍ମବର୍ଷ ୧୪୮୪ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥାଏ l [୧] ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀ ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ଓ ମାଆଙ୍କ ନାମ ମନୋମାୟା ବା ମହାମାୟା l ସୋମନାଥ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ । ବଳରାମ ଦାସ ପୁରୀ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଯାଜପୁର ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଥିଲା ବୋଲି ଆଉ ଗୋଟିଏ ମତ ମଧ୍ୟରହିଛି । ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ପୁରୀକୁ ଆସିବା ସମୟକୁ ବଳରାମ ପୁରୀକୁ ଆସିସାରିଥିଲେ ଓ ଓଡ଼ିଆ ରାମାୟଣ(ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ)ର ରଚନା କରିସାରିଥିଲେ l

ବଳରାମ ଦାସ
Balarama Das.jpg
Balarama Dasa.jpg
ଉପର : ଏରବଙ୍ଗରେ ବଳରାମ ଦାସଙ୍କ ଗାଦି ପ୍ରତିମା, ତଳ : ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଭଞ୍ଜ କଳାମଣ୍ଡପରେ ଥିବା ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ୧୪୮୪
ଜାତୀୟତା ଭାରତୀୟ
ଅଲଗା ନାଆଁକୃପାସିଦ୍ଧ, ମତ୍ତ ବଳରାମ ଦାସ
ଜୀବିକାପୌରାଣିକ କବି
ଜଣାଶୁଣା କାମ
ଦାଣ୍ଡି ରାମାୟଣ
ବାପା ବୋଉସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର

ବଳରାମ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପଞ୍ଚସଖା(ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ, ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ଦାସ, ବଳରାମ ଦାସ, ଅନନ୍ତ ଦାସ, ଯଶୋବନ୍ତ ଦାସ)ଙ୍କ ଭିତରୁ ଜଣେ । ଏହି ପଞ୍ଚସଖା ଓଡ଼ିଶାରେ "ଭକ୍ତି" ଧାରାର ଆବାହକ ଥିଲେ ।

ଜୀବନକାଳସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ବଳରାମଙ୍କର ପୀଠସ୍ଥାନ ହେଉଛି ପୁରୀର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସମଗରା ପାଟ l ସେହି ପୀଠ ଆଜି ବିଲୁପ୍ତ ହେଇଯାଇଛି କିନ୍ତୁ ପୁରୀ ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ଯେଉଁ ଗୁମ୍ଫାଟିରେ ସାଧନା କରୁଥିଲେ,ସେହି ଗୁମ୍ଫାଟି ଏବେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି lସେହିଠାରେ ହିଁ ଧ୍ୟାନକରି ସେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥକୁ ବଡଦାଣ୍ଡରେ ଅଟକାଇଦେଇଥିଲେ lପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ନିମାପଡା ଠାରୁ କିଛି ଦୂରରେ କୂଶଭଦ୍ରା ନଦୀକୂଳରେ ବଳରାମ ଦାସଙ୍କର ଗାଦି ଅଛି lସେ ସେଠାରେ ଦେହରକ୍ଷା କରିଥିଲେ l ଏବେ ମଧ୍ୟ ସମାଧି ମନ୍ଦିର ରହିଛି l

ରଚନାବଳୀସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ବଳରାମ ଦାସ ଓଡ଼ିଆ ରାମାୟଣର ରଚୟିତା ହିସାବରେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ପରିଚିତ ହେଇ ରହିଛନ୍ତି l ତାହାହିଁ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠକୃତି । ସେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବତ ଗୀତାର ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି l ଏହାକୁ ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

  • ଅମରକୋଷ ଗୀତା
  • କମଳଲୋଚନ ଚଉତିଶା
  • କାନ୍ତ କୋଇଲି
  • ଗଣେଶ ବିଭୂତି ଟୀକା (ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଡମ୍ବର)
  • ଦୀପ୍ତିସାର ଗୀତା
  • ପଣସ ଚୋରୀ
  • ବଟ ଅବକାଶ
  • ବଉଳା ଅଧ୍ୟାୟ
  • ବିରାଟ ଗୀତା
  • ବେଢ଼ା ପରିକ୍ରମା
  • ବେଦାନ୍ତସାର ଗୁପ୍ତଗୀତା
  • ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଏକାକ୍ଷର
  • ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭୂଗୋଳ
  • ଭାବ ସମୁଦ୍ର
  • ମନୁ ଗୀତା
  • ମୃଗୁଣୀ ସ୍ତୁତି
  • ଶ୍ରୀମଦ ଭଗବଦ ଗୀତା (ସଂସ୍କୃତ ଗୀତାର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
  • ଶ୍ରୀରୋଢ଼ା
  • ଜ୍ଞାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳମଣି ଗୀତା
  • ଜ୍ଞାନ ଚୁଡାମଣି
  • ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୁରାଣ

ଆଧାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  1. ଦାସ, ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ. "ବଳରାମ ଦାସ". ସନ୍ଥ (ଭକ୍ତି) ସାହିତ୍ୟ. ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ. p. ୨୮୧.

ଅଧିକ ତଥ୍ୟସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ