ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପଣ୍ଡା

ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପଣ୍ଡା (୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୭୦ - ୧୧ ମଇ ୧୯୪୩)[୨] ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାପ୍ରେମୀ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଥିଲେ ।[୩] ସେ ୧୮୭୦ମସିହରେ ଭଞ୍ଜନଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ମନ୍ଦାର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ରାଜମହେନ୍ଦ୍ରୀଠାରେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଜାତିପ୍ରଥା, ବାଲ୍ୟବିବାହର ବିରୋଧ, ଅସ୍ମୃଶ୍ୟତା ନିବାରଣ, ବାଳିକା ଶିକ୍ଷା, ବିଧବା ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିବାହ[୪] ଏବଂ ଗୋରକ୍ଷା ଆଦି ଦିଗରେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଜନ୍ମ ପୂର୍ବରୁ ଗଞ୍ଜାମରେ ଜାତୀୟ-ସଭାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ବେଦର ପ୍ରଚାରରେ ବ୍ରତି ଥିଲେ । ଭଞ୍ଜନଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ତନରଡ଼ାଠାରେ ସେ ଗୋରକ୍ଷାଶ୍ରମ ଓ ବେଦଭବନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ସରକାରୀ ଚାକିରିରେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ରହୁଥିଲେ, ସେଠିକାର ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଝାଇସୁଝାଇ ବାଳିକାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରିବା[୫], ପରଦା ପ୍ରଥାର ଉନ୍ମୋଚନ, ଛୁଆଁଅଛୁଆଁ ଭେଦଭାବ ଦୂରୀକରଣ, ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ ଓ ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରଖିଥିଲେ ।

ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପଣ୍ଡା
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୭୦(1870-10-01)
ମନ୍ଦାର, ଭଞ୍ଜନଗର, ଗଞ୍ଜାମ[୧]
ମୃତ୍ୟୁ ୧୧ ମଇ, ୧୯୪୩ (୭୨ ବର୍ଷ)
ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟକୁ ଅବଦାନସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ଶ୍ରୀବତ୍ସ, ସରକାରୀ ଫାଇଲରେ ଇଂରାଜୀ ବା ତେଲଗୁ ଭାଷା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଚଳନ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  • ଅଛବ ଜାତି
  • ଆରୋଗ୍ୟ ବିଧାନ
  • ଗୋଧନ
  • ପଞ୍ଚାୟତ
  • ଆର୍ଯ୍ୟଧର୍ମ,
  • ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ
  • ସଂସ୍କାର ସଂଗୀତାବଳୀ
  • ସଂସ୍କାରକ
  • ଦୟାନନ୍ଦ ସରସ୍ଵତୀଙ୍କର ଅମର ଗ୍ରନ୍ଥ ‘ସତ୍ୟାର୍ଥ ପ୍ରକାଶ’ର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ[୬]

ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି, ସମ୍ବଲପୁର ଉତ୍କଳ ସମିଳନୀରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ ଆପଣଙ୍କ ଲେଖାରେ ସତ୍ୟବାଦିତା ଓ ସାହସ ଭରି ରହିଛି । ତେଣୁ ସ୍ଵାର୍ଥୀଲୋକେ ସମାଜ ସଂସ୍କାର ଚାହୁଁ ନାହାନ୍ତି ଓ ଆପଣଙ୍କୁ ଗାଳି ଦିଅନ୍ତି । ପରନ୍ତୁ, ସେଥିରେ ସମାଜର ହିତସାଧନ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।"

୧୯୪୩ମସିହାରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା । ସେ ନିଜର ଅଧିକାଂଶ ସଂପତ୍ତି ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର, ସମାଜ ସଂସ୍କାର ଓ ବେଦର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ଦାନ କରିଥିଲେ । [୭]

ଆଧାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  1. Orissa History Congress. Session (୧୯୯୬). Proceedings of the Annual Session. The Congress. 
  2. ପାଢ଼ୀ, ଗିରିଶ. "ସଂସ୍କାର ଚେତନାର ସ୍ଵର". ପ୍ରମେୟ. http://epaper.prameyanews.com/73964-181224588-1-article.html. Retrieved 25 November 2016. 
  3. Journal of Indian History. ୨୦୦୫. 
  4. Sirisa Kumar Shadangi (୧ December ୨୦୦୫). The prisons of South Orissa and the freedom fighters in incarceration, ୧୯୦୦-୧୯୪୭. Punthi Pustak. 
  5. Bina Kumari Sarma; Soma Mukherjee (୧ January ୨୦୦୪). Folk deities and Matrika cult of South West Bengal. R.N. Bhattacharya. 
  6. Orissa (India). Orissa District Gazetteers: Ganjam. Superintendent, Orissa Government Press. 
  7. "ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପଣ୍ଡା". ସମ୍ବାଦ ଭୁବନେଶ୍ଵର ସଂସ୍କରଣ ୩୦/୦୯/୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୯. http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=197438&boxid=2352439. Retrieved 30 September 2015.