ବିଶ୍ଵନାଥ ପଟ୍ଟନାଯକ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ସୁନାମଧନ୍ୟ ସମାଜ ସେବୀ । ସେ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଗାନ୍ଧୀବାଦି ସର୍ବୋଦୟ ନେତା । କୁଜେନ୍ଦ୍ରି ଏବଂ ବାଲିଗୁଡ଼ା ଭଳି ଆଦିବାସୀ ବହୂଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ଉନ୍ନତି ନିମନ୍ତେ ନିଃସ୍ଵାର୍ଥପର ସମାଜସେବା ହେତୁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ସମ୍ମାନଜନକ ଜମୁନାଲାଲ ବଜାଜ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଛି[୧]

ବିଶ୍ଵନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବିଶ୍ଵନାଥ ପଟ୍ଟନାଯକ
୧୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୧୬(1916-11-11)
କୁମରଡା, ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା, ଓଡ଼ିଶା
ମୃତ୍ୟୁ ୨୯ ମଇ ୨୦୧୦ (୯୩ ବର୍ଷ)
ସମାଧି  ସ୍ଥଳ କୁଜେନ୍ଦ୍ରି,ବାଲିଗୁଡ଼ା, ଓଡ଼ିଶା
ଜାତୀୟତା  ଭାରତୀୟ
ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଭୂଦାନ ଆନ୍ଦୋଳନ, ସମାଜସେବା
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
ବାପା ମା ଉପେନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ (ବାପା)
ପୁରସ୍କାର ଜମୁନାଲାଲ ବଜାଜ ପୁରସ୍କାର

ବିଷୟସୂଚୀ

ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର କୁମରଡା ଗାଆଁରେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ । ପିଲାଦିନୁ ବାପାଙ୍କୁ ହରାଇଥିବା ବିଶ୍ଵନାଥ ପଟ୍ଟନାଯକ ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପା ଶ୍ରୀ ଘନଶ୍ୟାମ ପଟ୍ଟନାଯକଙ୍କ ଯତ୍ନରେ ବଢ଼ିଥିଲେ । ଶ୍ରୀକାକୁଲମଠାରେ ଅଷ୍ଟମ ଯାଏଁ ପଢିବା ପରେ ପାଠରେ ଡୋରି ବନ୍ଧା ହେଲା । ଗାଁ ସ୍କୁଲରେ ମାତ୍ର ସାତ ଟଙ୍କା ଦରମାରେ ଜଣେ ଇନଫରମାଲ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ଚାକିରି ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଶିକ୍ଷକତା କରୁଥିବା ବେଳେ ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ ନେତା ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହକର୍ମୀ ଭାବେ କାମ କଲେ ।

ସମାଜସେବାସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ପ୍ରଥମେ ସେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ପାଈଁ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହେଲେ । ପରେ ବନବାସୀ ସେବା ସମିତିରେ କାମ କରି ବିକାଶ ମୂଳକ କାମରେ ମନଦେଲେ । ସମିତି ଦ୍ବାରା ଆଦିବାସୀ ପିଲାଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ବୋର୍ଡିଙ୍ଗ ବିଦ୍ୟାଳୟସବୁ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମମାନ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା । ସେ କୁଜେନ୍ଦ୍ରି ଓ ବାଲିଗୁଡା ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଦିବାସିଙ୍କ ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ମନପ୍ରାଣ ଲଗାଇ କାମକଲେ । ତାଙ୍କର ନିଃସ୍ଵାର୍ଥପର ସେବାରେ ଅଭିଭୂତ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଗହଣରେ ସେ "ଆଜ୍ଞା" ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଥିଲେ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବିନୋବା ଭାବେଙ୍କ ଭୂଦାନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ନିଜକୁ ସାମିଲ କରି, ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କ୍ରମେ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଭୂଦାନ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ଵ ନେଲେ ବିଶ୍ଵନାଥ ପଟ୍ଟନାଯକ[୨][୩] । କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଖଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିବାରେ ସେ ସଫଳ ହେଲେ । ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ବିରୋଧରେ ଲଢି ଏବଂ ଖଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରି ସେ "କୋରାପୁଟିଆ ଗାନ୍ଧୀ" [୪] ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲେ । ୯୩ ବର୍ଷରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହେଲ। ।

ପୁରସ୍କାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ଶ୍ରୀ ପଟ୍ଟନାଯକ କୌଣସି ପ୍ରକାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଲାଳାୟିତ ନ ଥିଲେ । ତଥାପି ସେ ଅନେକ ସମ୍ମାନଦ୍ଵାରା ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଯଥା :-

  • ଭାରତୀୟ ଆଦିମଜାତି ସେବକସଂଘ ପୁରସ୍କାର-୧୯୫୫
  • ଜଷ୍ଟିସ୍ ରାଜକିଶୋର ଦାସ ସମ୍ମାନ-୧୯୯୬
  • ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବଳ ସମ୍ମାନ
  • କନ୍ଧମାଳ ନାଗରିକ ସମିତି ସମ୍ମାନ
  • ସାରଳା ସମ୍ମାନ-୨୦୦୨
  • ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ସଦ୍ଭାବନା ସମ୍ମାନ-୨୦୦୩
  • ଜମନାଲାଲ ବଜାଜ ସମ୍ମାନ-୨୦୦୮

ଆଧାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  1. "Jamnalal Bajaj awards-2008" ଜମୁନାଲାଲ ବଜାଜ ସମ୍ମାନ 2008
  2. " ଓଡ଼ିଶା ରିଭ୍ୟୁ- ଅଗଷ୍ଟ,୨୦୧୨" ଓଡ଼ିଶା ରିଭ୍ୟୁ-ଅଗଷ୍ଟ,୨୦୧୨ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଶ୍ରୀ ରଘୁନାଥ ରଥଙ୍କ ଏକ ଲେଖା
  3. "Odisha Review, February - March - 2013,ପୃଷ୍ଠା-୧୧୦"
  4. " ଦି ହିନ୍ଦୁ " ଦି ହିନ୍ଦୁ-ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୧,୨୦୧୦ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଲେଖା

ଅଧିକ ତଥ୍ୟସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ