ବିମ୍ବାଧର ବର୍ମା

ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ

ବିମ୍ବାଧର ବର୍ମା (୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୦୧ - ୧୯୫୩) ପ୍ରାକ-ସ୍ଵାଧୀନତା କାଳର ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ।[୨] ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ କଳା-ଶିଳ୍ପୀ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି ଓ ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ "ଶିଳ୍ପୀଗୁରୁ" ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଏ ।[୩] ସେ ଲେଖାଲେଖି ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ପତିପତ୍ନୀ ତାଙ୍କର ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଉପନ୍ୟାସ ଅଟେ ।

ବିମ୍ବାଧର ବର୍ମା
ଜନ୍ମ ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୦୧(1901-08-21)
କୁସୁପୁର, କଟକ
ମୃତ୍ୟୁ ୧୯୫୩[୧]

ବିଷୟସୂଚୀ

ଜୀବନୀସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ବିମ୍ବାଧର, କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ମାହାଙ୍ଗା ନିକଟସ୍ଥ କୁସୁପୁରୁଠାରେ ୧୯୦୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ ତାରିଖରେ[୪] ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।[୫] ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଶାରଦାଦେବୀ । ସେମାନେ ଜାତିରେ ଥିଲେ କ୍ଷତ୍ରିୟ । ନିଜ ସାଙ୍ଗିଆ ବଦଳାଇ ଜେନାରୁ ବର୍ମା ହୋଇଥିଲେ । ନିଜର ଏକ କବିତାରେ ବିମ୍ବାଧର ଲେଖିଥିଲେ "ଜେନା ବିମ୍ବାଧର, ଜାତି ହାଣକାର" । ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ । ସେ କଳାନୁରାଗୀ ଥିଲେ । କୌଣସି ବିଧିବଦ୍ଧ କଳା ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିନଥିଲେ । ବାପାଙ୍କ ଚାକିରି ଯୋଗୁ ପିଲାଦିନ ଢେଙ୍କାନାଳରେ ବିତିଥିଲା । ବାପାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ସେ ମାଆ ଓ ଭାଇଙ୍କ ସହ କୁସୁପୁର ଚାଲି ଆସିଥିଲେ । ଜଣେ ମୃଣ୍ମୟ ପ୍ରତିମା ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ପ୍ରତିମା ଗଢିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମା ଶାରଦାଦେବୀଙ୍କୁ ଏହା ପସନ୍ଦ ନଥିଲା । ମାତାଙ୍କର ଧାରଣା ଥିଲା ଯେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିମା ଗଢନ୍ତି, ସେମାନେ ନିସନ୍ତାନ ରହନ୍ତି । ବିମ୍ବାଧର କିନ୍ତୁ ଆଜୀବନ ଅବିବାହିତ ରହିଥିଲେ । ପିତା, ମାତା ଓ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ହରାଇ ସେ ନିସଙ୍ଗ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ । ରୋଗ-ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ଭୃକ୍ଷେପ ନକରି, ନିଜ କଳାସାଧନା ଜାରୀ ରଖିଥିଲେ । କଳାକୁ କେବେ ସେ ବ୍ୟବସାୟ ଭାବି ନଥିଲେ ।

କଳାକାର ଜୀବନସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ବିମ୍ବାଧର ମୂର୍ତ୍ତିକଳା ଓ ଚିତ୍ରକଳାକୁ ନିଜର ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ନାରୀ କବି କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ ସାବତଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସେ ସହରକୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପରିଚିତି ବଢିଥିଲା । ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ, ବାଳ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଳକଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ପ୍ରଭୃତିଙ୍କର ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣ କରି, ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣ କରି, ବିମ୍ବାଧର ପ୍ରଂଶସିତ ହୋଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ଓ ସେଥିରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଅବନୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ଚିତ୍ରକଳା ପଦ୍ଧତିଦ୍ଵାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରକୃତିକୁ ନିଜ ଶିକ୍ଷାଦାତ୍ରୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସରଳ ପ୍ରକୃତି ଯୋଗୁ ସେ ବହୁଲୋକଙ୍କଦ୍ଵାରା ପ୍ରତାରିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଅଭାବ ଅନାଟନ ମଧ୍ୟରେ ବିତିଥିଲା ।[୬] ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରକଳାକୁ ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ବାସ୍ତବଧର୍ମୀ ଚିତ୍ର ଓ କଳ୍ପନା-ବିଳାସୀ ଚିତ୍ର ।

କଳାକୃତିସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ବାସ୍ତବଧର୍ମୀ ଚିତ୍ର :

  • ପଲ୍ଲୀବଧୂ[୭]
  • ଗୋଧୂଳୀ
  • ପ୍ରସାଧନ
  • ଗୋପିକା
  • ନବବଧୂର ପ୍ରସାଧନ
  • ରାଗିଣୀ
  • ଅର୍ଦ୍ଧ-ଶତ ବର୍ଷ ପରେ
  • ଧରା ସୂର୍ଯ୍ୟର ବିଦାୟ

କଳ୍ପନା-ବିଳାସୀ ଚିତ୍ର :

  • ଶକୁନ୍ତଳା
  • ବାଲିରଠ
  • ମେଘଦୂତ
  • ଲାବଣ୍ୟବତୀ
  • ଦେବଦାସୀ[୮]

ଆଧାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  1. https://openlibrary.org/subjects/person:bimbadhar_varma_%281901-1953%29
  2. Amaresh Datta (୧୯୮୭). Encyclopaedia of Indian Literature: A-Devo. Sahitya Akademi. pp. ୩୯୦–. ISBN ୯୭୮-୮୧-୨୬୦-୧୮୦୩-୧. 
  3. Jyotisha Jośī; Lalit Kala Akademi (୨୦୦୬). Artists directory, ୨୦୦୬. Lalit Kala Akademi. 
  4. Durga Prasad Patnaik (୧୯୯୩). B. Varma. Orissa Lalit Kala Akademi. 
  5. Orissa reference: glimpses of Orissa. TechnoCAD Systems. ୨୦୦୧. 
  6. "ଶିଳ୍ପୀଗୁରୁ ବିମ୍ବାଧର ବର୍ମା". ସମ୍ବାଦ ୦୨/୦୮/୨୦୧୬ ଭୁବନେଶ୍ଵର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୪. http://sambadepaper.com/Details.aspx?id=275772&boxid=22514425. Retrieved 2 August 2016. 
  7. http://tera-3.ul.cs.cmu.edu/NASD/4a7f1db4-5792-415c-be79-266f41eef20a/upgrade-archive-06-14-2007/data/upload-allbooks/disk%203/Jan%20M/ENGLISH/Orissa/HTML/00000063.htm
  8. ସମ୍ବାଦ ଭୁବନେଶ୍ଵର ସଂସ୍କରଣ ୨୧/୦୮/୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୪ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଶିଳ୍ପୀଗୁରୁ ବିମ୍ବାଧର ବର୍ମା