ପଶ୍ଚିମେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର[୧], ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପୁରାତନ ଅଂଶରେ ଥିବା ବଡ଼ୁ ସାହିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ଏହା ୮ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହି ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ଦେଉଳ ବହୁ କାଳରୁ ଭୂମିଷ୍ଠ ହେଇଯାଇଛି । ତେବେ ଏଥିରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇ ରହିଥିବା କାର୍ତିକେୟ , ଗଣେଶ , ପାର୍ବତୀନରସିଂହ ମୂର୍ତିରୁ ଏହାର ନିର୍ମାଣ  କାଳ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ମିଳିଥାଏ । ବର୍ତମାନ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଏକ ପଥର ସ୍ତୂପ ଉପରେ ରହିଛି । ଲିଙ୍ଗ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିବା ପ୍ରସ୍ତର ସୋପାନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।[୨] 

ପଶ୍ଚିମେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ପଶ୍ଚିମେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର is located in Odisha
ପଶ୍ଚିମେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ପଶ୍ଚିମେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
Location in Orissa
ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
ଦିଗବାରେଣି20°14′46″N 85°50′02″E / 20.24611°N 85.83389°E / 20.24611; 85.83389Coordinates: 20°14′46″N 85°50′02″E / 20.24611°N 85.83389°E / 20.24611; 85.83389
ଦେଶଭାରତ
ରାଜ୍ୟଓଡ଼ିଶା
ସ୍ଥାନଭୁବନେଶ୍ୱର
ଉଚ୍ଚତା୧୮ m (୫୯ ft)
ପରମ୍ପରା
ମୁଖ୍ୟ ଆରାଧ୍ୟମହିଷାମର୍ଦ୍ଦିନୀ
ତିଆରି ଶୈଳୀକଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା
ଇତିହାସ ଓ ପାଳନ
ନିର୍ମାଣ କାଳ୮ମ ଶତାବ୍ଦୀ

ଅବସ୍ଥିତି ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ଏହି ମନ୍ଦିରର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି t-20°14'46, Long-85°50'02ଠାରେ ରହିଛି । ଏହା ବିନ୍ଦୁସାଗର ପୁଷ୍କରିଣୀର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ୬୧ ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି । 

ତାପ୍ତର୍ଯ୍ୟସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଭଗ୍ନ ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ରୀତି ଅନୁସାରେ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା ହେଇଥାଏ । ଶିବରାତ୍ରି , ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପରି ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । 

ଆଧାର ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  1. Sadasiba Pradhan (2009). Lesser Known Monuments of Bhubaneswar. Lark Books. ISBN 978-81-7375-164-6.
  2. Orissa reference: glimpses of Orissa. TechnoCAD Systems. 2001.