ମାୟାଧର ମାନସିଂହ

ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ କବି ଓ ଲେଖକ

ମାୟାଧର ମାନସିଂହ (୧୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୦୫–୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୭୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ଲେଖକ ଥିଲେ । ସେ ତରୁଣ ବୟସରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ସେକ୍ସପିୟରକାଳିଦାସଙ୍କ ସାହିତ୍ୟର ତୁଳନାତ୍ମକ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ସେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ "ଆରତି" ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ "ଶଙ୍ଖ" ନାମକ ଏକ ମାସିକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା ହେମଲତା ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ଜୀବନସାଥି, ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ଲଳିତ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁଅ ତଥା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ପ୍ରାକ୍ତନ ସାଂସଦ ସୋନାଲ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୂ ।

ପ୍ରେମିକ କବି

ମାୟାଧର ମାନସିଂହ
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ(1905-11-13)୧୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୦୫
ନନ୍ଦଳା, ଜିଲ୍ଲା ପୁରୀ, ଓଡ଼ିଶା
ମୃତ୍ୟୁ୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୭୩(1973-10-11) (ବୟସ ୬୭)
କଟକ, ଓଡ଼ିଶା, ଭାରତ
ଭାଷାଓଡ଼ିଆ
ଜାତୀୟତାଭାରତୀୟ
ଶିକ୍ଷାପି. ଏଚ. ଡି (ଇଂରାଜୀ)
ସାହିତ୍ୟ କୃତି'କୋଣାର୍କ'
'ଏଇ ସହକାର ତଳେ'
ପୁରସ୍କାରପଦ୍ମଶ୍ରୀ
ଜୀବନସାଥୀହେମଲତା ମାନସିଂହ[୧]
ସନ୍ତାନଲଳିତ, ଲଲାଟେନ୍ଦୁ, ଲାବଣ୍ୟେନ୍ଦୁ ଓ ନିବେଦିତା

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ସମ୍ପାଦନା

ପରିବାର ସମ୍ପାଦନା

ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ନନ୍ଦଳା ଗ୍ରାମରେ ୧୯୦୫ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିକା ଓ କବି ହେମଲତା ମାନସିଂହଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ଚାରିଜଣ ସନ୍ତାନ ଲଳିତ, ଲଲାଟେନ୍ଦୁ, ଲାବଣ୍ୟେନ୍ଦୁ ଓ ନିବେଦିତା ଅଛନ୍ତି । ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଓ ପ୍ରାକ୍ତନ ସାଂସଦ ସୋନାଲ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୂ ।

ଶିକ୍ଷା ସମ୍ପାଦନା

ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ବି.ଏ. ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସାରିବାପରେ ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମ.ଏ. ପାସ କରିଥିଲେ ।[୨] ଇଂଲଣ୍ଡର ଡରହାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେକ୍ସପିୟରକାଳିଦାସଙ୍କ ସାହିତ୍ୟରେ ତୁଳନାତ୍ମକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସେ ପି.ଏଚ.ଡି. ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଡକ୍ଟରେଟ ଉପାଧିଧାରୀ ।[୩]

ରଚନାବଳୀ ସମ୍ପାଦନା

ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଭାବେ ସୁପରିଚିତ । ତେବେ ସେ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ "ଜୀବନ ପଥ", "ଶିକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷକ, ଶିକ୍ଷାୟତନ", "ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ ଓ ସାହିତ୍ୟ" ପ୍ରଭୃତି ଅନ୍ୟତମ । ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ସାଧାରଣ ଜନଜୀବନର ସମସ୍ୟା, ସମାଜ, ସସ୍କୃତି ଇତ୍ୟାଦି ବର୍ଣ୍ଣିତ ।[୪]

କବିତା ସଙ୍କଳନ[୫] ସମ୍ପାଦନା

ଏଇ ସହକାର ତଳେ,
ସେଦିନ ପ୍ରିୟାର କରକଙ୍କଣ ଭିଡ଼ିଥିଲା ମୋର ଗଳେ
ଚାନ୍ଦିନୀ ରାତି ଉଠିଥିଲା ମାତି

ମଳୟ ପରଶ ପାଇ
ବନପକ୍ଷୀ ଦୂରେ କରୁଣ ମଧୁରେ
ଯାଉଥିଲା ଅବା ଗାଇ
ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଓ ଛାୟା ରଚିଥିଲା ମାୟା
ଚିତ୍ର ଏ ତରୁତଳେ
ସହଚରୀ ମୋର ପ୍ରଣୟ ବିଭୋର

ଭିଡ଼ିଥିଲା ମୋର ଗଳେ
ଏଇ ସହକାର ତଳେ

  • ଧୁପ
  • ସାଧବ ଝିଅ
  • ହେମଶସ୍ୟ
  • ପଲ୍ଲୀସନ୍ଧ୍ୟା
  • ମହାନଦୀରେ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିହାର
  • ଦହନ ସୁଖ
  • ରୂପଦେବତା
  • କୋଣାର୍କ


  • ଦୂରେ ରହ

ପ୍ରବନ୍ଧ ସମ୍ପାଦନା

ଅନୁବାଦ ସମ୍ପାଦନା

ସେ "ସେକ୍ସପିଅର"ଙ୍କ ଲିଖିତ "'Othello"ର ଓଡ଼ିଆରେ ରୂପାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।[୭]

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପାଦନା

  • ପଶ୍ଚିମ ପଥିକ (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ)
  • କବି ଓ କବିତା (ସମାଲୋଚନା ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ)
  • କମଳାୟନ (କାବ୍ୟ)
  • ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମାଜ
  • ମାଟିର ମହାକବି ସାରଳା ଦାସ
  • ଶିକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷକ ଓ ଶିକ୍ଷାୟତନ
  • ଜୀବନପଥ
  • ଜୀବନୀ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ
  • ଶିକ୍ଷାର କିଏ, କଣ, କାହିଁକି
  • ଶିକ୍ଷାବିତ୍‌ର ଗାଥା (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
  • ସରସ୍ୱତୀ ଫକୀର ମୋହନ
  • ରାଜ କବି(ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ ଜୀବନୀ ଆଧାରିତ ନାଟକ)

ଆଧାର ସମ୍ପାଦନା

  1. "MANASINGHA : LIFE AND PERSONALITY" (PDF). Orissa Review (Sept-Oct 2017): 100. Retrieved 28 January 2019.
  2. "A poet and a patriot". The Hindu. Retrieved 30 September 2014.
  3. Mansingh, Lalit. "Welcome to Muse India". museindia.com. Archived from the original on 1 August 2013. Retrieved 29 June 2013. He returned from England with a doctorate in English Literature – the first doctorate earned in the State of Orissa
  4. * ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ, ଡକ୍ଟର ବାଉରୀବନ୍ଧୁ କର, (୧୯୮୯)
  5. Patanaik, Bibekananda. "Odia Premika Kabi(Lover Poet) : Mayadhar Mansingh". eOdisha. Retrieved 30 September 2014.
  6. Mansingha,Mayadhar (1962) History of Odia literature Sahitya Akademi, New Delhi
  7. Changing the Terms, Translating in the Postcolonial Era Archived 2011-08-27 at the Wayback Machine.. Sherry Simon and Paul St-Pierre. 272 pages . 6 x 9 ISBN 978-0-7766-0524-1 (November 2000). pp. 77