ଭୁବନେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର

ନାଟ୍ୟକାର

ଭୁବନେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର, ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ନାଟ୍ୟକାର । ମଞ୍ଚ ଓ ବେତାର ମାଧ୍ୟମରେ, ତାଙ୍କ ରଚିତ ବହୁ ସାମାଜିକ, ଐତିହାସିକ ଓ ରହସ୍ୟଧର୍ମୀ ନାଟକ ପରିବେଷିତ ହୋଇ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଲାଭ କରିଛି ।

ଭୁବନେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଭୁବନେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର
୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୨୫(1925-08-25)
ବୀରନରସିଂହପୁର, ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା
ମୃତ୍ୟୁ ୧୮ ଡିସେମ୍ବର, ୨୦୦୮ (୮୩ ବର୍ଷ)
ଜାତୀୟତା  ଭାରତୀୟ
ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ୟାରିମୋହନ ଏକାଡେମୀ,
ପ୍ରସିଦ୍ଧି ନାଟ୍ୟକାର
ବାପା ମା ନରସିଂହ ମହାପାତ୍ର, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ
ପୁରସ୍କାର ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ, ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ

ବିଷୟସୂଚୀ

ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷାସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ଭୁବନେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର, ୧୯୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨୫ତାରିଖରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ବୀରନରସିଂହପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ନରସିଂହ ମହାପାତ୍ର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ ଥିଲା । ପିତା ନରସିଂହ ଶିକ୍ଷକତା ବୃତ୍ତିରେ ଥିଲେ ଓ କଟକର ପ୍ୟାରିମୋହନ ଏକାଡେମୀରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଶିକ୍ଷକତା କରିଥିଲେ । ଭୁବନେଶ୍ଵର, ନିଜ ଗାଁରେ ଥିବା ଭାର୍ଗବୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ ପ୍ୟାରିମୋହନ ଏକାଡେମୀରୁ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ, ସେ ନାଟକ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ଥିଲେ । ଥରେ ସେ, ନିଜ ଭଉଣୀର ବାକ୍ସରୁ ବଟଫଳ ଚୋରୀ କରି, ଯାତ୍ରା ଅଭିନେତ୍ରୀଙ୍କୁ ମେଡାଲ କରି ପିନ୍ଧାଇ ସମ୍ମାନୀତ କରିଥିଲେ ।

ନାଟ୍ୟକାର ଜୀବନସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

"ତୁଠ ପଥର" ନାଟକ ଥିଲା ଭୁବନେଶ୍ଵରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ନାଟକ । ଏହି ନାଟକଟି ଖୁବ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା ଓ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପୃଷ୍ଠା ଯୋଡିଥିଲା । ତାଙ୍କ ନାଟ୍ୟପ୍ରତିଭା ଏପରି ପ୍ରଖର ଥିଲା ଯେ, ସମକାଳୀନ ନାଟ୍ୟକାର ଭଂଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନାଟକ "ତୋଫାନ" ଦେଖିବା ପରେ, ଭଂଜକିଶୋରଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ବିଷୟବସ୍ତୁର ସମକ୍ରମରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ନାଟକ "ତୋଫାନ ପରେ" ରଚନା କରିଥିଲେ । ପ୍ରଭେଦ ଥିଲା, "ତୋଫାନ"ରେ ଚରିତ୍ର ଚୂଡାମଣି ଛନ୍ନଛଡା ଥିଲା ଓ "ତୋଫାନ ପରେ"ରେ ସେ ଏକ ସଂସାରୀ ଚରିତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ସମକ୍ରମ ଅନୁସରଣ ନାଟକର ଏହି ପରମ୍ପରା ବୋଧହୁଏ ଭାରତର ଅନ୍ୟ କେଉଁ ସାହିତ୍ୟରେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥିଲା । ଭୁବନେଶ୍ଵରଙ୍କ ନାଟକରେ ଚମତ୍କାର କାହାଣୀ ଓ ମଞ୍ଚ ସହିତ ନୃତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତର ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ଵୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚିତ ନାଟକ "ବାହୁଡା ବିଜେ"ରୁ ଦୁଃଖୀରାମ ସ୍ଵାଇଁ ଖଳନାୟକ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେହି ନାଟକରେ ନାୟିକାର ବଢନ୍ତା ନଈକୁ ଡେଇଁବା ଦୃଶ୍ୟ ହେଉ ଅବା "ବାଡୁଅ ଝିଅ" ନାଟକର ନାୟିକାର ଟ୍ରେନ ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାର ଦୃଶ୍ୟ ହେଉ, ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ମନରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟ ଖେଳାଇ ଦେଉଥିଲା । ୧୯୫୮ରେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ପରେ, ଭୁବନେଶ୍ଵର ଆକାଶବାଣୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବହୁ ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ ତାଙ୍କରି କାହାଣୀ ଆଧାରରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।

ରଚିତ ନାଟକସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ମଞ୍ଚରେ ପରିବେଷିତସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  • ତୋଫାନ ପରେ - ୧୯୫୮
  • ତୁଠ ପଥର - ୧୯୫୮
  • କିଏ କାହାର - ୧୯୫୮
  • କାଚ କାଞ୍ଚନ - ୧୯୫୯
  • ଜମାନବନ୍ଦୀ - ୧୯୬୧
  • ବାଟବରଣ - ୧୯୬୩
  • ମୋତିମହଲ - ୧୯୬୩
  • ବାହୁଡା ବିଜେ - ୧୯୬୪
  • ବାଡୁଅ ଝିଅ - ୧୯୬୪
  • ବାଧା ବନ୍ଧନ - ୧୯୬୪
  • ସେଇ ଦିନ ସେଇ ରାତି - ୧୯୬୫
  • ଅପରାଜିତା - ୧୯୬୫
  • ଅପବାଦ - ୧୯୬୫
  • ଦେଖିଲେ ଜାଣିବେ - ୧୯୬୮
  • ପରୀକ୍ଷା - ୧୯୭୦
  • କିଛି ବୁଝିଲେ - ୧୯୭୪
  • ମନ ଦେଉଳ - ୧୯୭୫
  • ମୋ ଘର ନାଟକ - ୧୯୭୬
  • ଅନାଟକ - ୧୯୭୮
  • ଅସ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରମା
  • ଘର ଘରଣୀ
  • ସାଉଁଟା ଫୁଲ
  • ଗୋଟିଏ ରାତି
  • କଥାଟି ସତ
  • ନାଁ ଦେବେ ଆପଣ
  • ସୁନା ଶିକୁଳି
  • ଦିନଟି ଥିଲା ରବିବାର
  • ଗୋଲକ ଧନ୍ଦା
  • ରାଜ ମୁକୁଟ

ଆକାଶବାଣୀରେ ପରିବେଷିତସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  • ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପରା ଭାଇ
  • ଏ ଘର ମାଉସୀ ସେ ଘର ପିଉସୀ
  • ସେମାନେ ଓ ଆମେ
  • ବଧୂବରଣ
  • ପବିତ୍ର ପାପୀ

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

୨୦୦୮ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୮ତାରିଖ ଦିନ, ଭୁବନେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର ଇହଲିଳା ସମ୍ବରଣ କରିଥିଲେ । [୨]

ଆଧାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  1. http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=28867
  2. ପ୍ରମେୟ ୦୧/୦୨/୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୯ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଲେଖା "ସୁବର୍ଣ୍ଣଯୁଗର ନାଟ୍ୟକାର ଭୁବନେଶ୍ଵର ମହାପାତ୍ର"