ବିଭୁତିଭୂଷଣ ଦେଓ

ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଶିକ୍ଷାବିତ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ
(ବିଭୁତି ଭୁଷଣ ଦେଓ ରୁ ଲେଉଟି ଆସିଛି)

ବିଭୁତି ଭୁଷଣ ଦେଓ (୧୮.୦୪.୧୯୨୯ - ୨୭.୦୫.୨୦୧୬) କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଶିକ୍ଷାବିତ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ ଥିଲେ ।[୧]

ବିଭୁତି ଭୁଷଣ ଦେଓ
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ୧୮ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୨୯(1929-04-18)
ସୁଆଁଳ, କେନ୍ଦୁଝର
ମୃତ୍ୟୁ ୨୭ ମଇ, ୨୦୧୬ (୮୭ ବର୍ଷ)
ଜାତୀୟତା ଭାରତୀୟ
ଆଞ୍ଚଳିକତା ଓଡ଼ିଆ
ନାଗରିକତା ଭାରତୀୟ
ଜୀବନସାଥି ଶାନ୍ତିଲତା
ସନ୍ତାନ ନିବେଦିତା, ଶୁଭେନ୍ଦୁ, ଗୌତମ
ବାପା ମା ଗଜେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦେଓ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ

ବିଷୟସୂଚୀ

ଜୀବନୀସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ବିଭୁତି ଭୁଷଣ ୧୯୨୯ ମସିହାରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ସୁଆଁଳ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଗଜେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦେଓ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ । ସୁଆଁଳରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି, ସେ କେନ୍ଦୁଝରଗଡ଼ ଗିବସନ୍ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ୧୯୪୬ମସିହାରେ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଦଶମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରି ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ୧୯୫୦ ମସିହରେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାତକ ଭାବେ ଉତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଉଡବର୍ଣ୍ଣ ପୁରସ୍କାର ଓ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଆଲ୍ଲାହବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲକରିଥିଲେ । ସେହିବର୍ଷ ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ(୧୯୫୨-୬୨) ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ଇତିମଧ୍ୟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ବୃତ୍ତି ଲାଭ କରି ଇଂଲଣ୍ଡର ମାଞ୍ଚେଷ୍ଟର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଗବେଷଣା କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଲେ । ସେଠାରେ ସେ ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନୀ ପଫେସର ଲିୟନ ରୋଜେନଫିଲ୍ଡଙ୍କ ତତ୍ତ୍ଵାବଧାନରେ ଗବେଷଣା କରି ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ପିଏଚଡି ପାଇଥିଲେ । ତାପରେ ସେ ସ୍ଵଦେଶ ଫେରିଆସି କିଛିକାଳ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ସେ କାନପୁର ଆଇଆଇଟିରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଆମେରିକାର କାର୍ନେଗୀ ମେଲନ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୩ ବର୍ଷ ଗବେଷଣା କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା । ସେଠାରୁ ଫେରି ସେ, ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ନବଗଠିତ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗରେ ମୁଖ୍ୟ ପଦ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ ।[୨] ଦୁଇଦଶନ୍ଧି(୧୯୬୯-୮୯) ବ୍ୟାପୀ ଏହି ପଦବୀରେ ଆସିନ ହୋଇଥିବା ଅବସରରେ, ସେ ବିଭାଗଟିର ଉତ୍ତୋରତ୍ତର ଉନ୍ନତି କରି ଜାତୀୟ ସ୍ଥରରେ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ କରାଇ ପାରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ, ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ କମ୍ପ୍ୟୁଟର, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇପାରିଥିଲା | ୧୯୮୯-୧୯୯୨ ଦେଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ଦାୟିତ୍ଵ ତୁଲାଇ ଥିଲେ ।[୩] ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କାଳରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାରମ୍ବିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଓଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଗବେଷଣାସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

କଣିକା ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ଓ କଠିନ ବସ୍ତୁ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଫେସର ଦେଓଙ୍କ ଗବେଷଣାର ମୁଖ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତିତ ସେ ଅଲଟ୍ରା ସୋନିକ, ତରଳବସ୍ତୁ ବିଜ୍ଞାନ ଆଦି ଏକାଧିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ଦେଶବିଦେଶର ବହୁ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ତାଙ୍କର ଶତାଧିକ ନିବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନୀ କଟକସ୍କିଙ୍କ ସହ ଗବେଷଣା କରି, ସେ ମୌଳିକ କଣିକାଙ୍କ କ୍ରିୟା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଶ୍ଳେଷଣର ଏକ ଅଭିନବ ପଦ୍ଧତି ବାହାର କରିଥିଲେ, ଯାହା କଟକସ୍କି-ଦେଓ ପଦ୍ଧତିତେରେଛା ଲେଖା (Italic text) ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏହା ବ୍ୟତିତ ସେ ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ସବଳ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ବିଦ୍ୟୁତ-ଚୁମ୍ବକିୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଗୁଡିକର ସମନ୍ଵିତ କ୍ଷେତ୍ରତତ୍ତ୍ଵ(ୟୁନିଫାଇଡ ଥିଓରୀ) ଉପରେ ଏକାଧିକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । କଠିନ ବସ୍ତୁ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ଷେତ୍ରତତ୍ତ୍ଵ(ଫିଲଡ ଥିଓରୀ) ଗ୍ରୀନ-ଫଳନ ପଦ୍ଧତିର ବ୍ୟବହାରର ନୂତନ ଦିଗ ଉନ୍ମୋଚନ କରିବାରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ ଥିଲେ । ଏହି ସବୁ ବିଷୟରେ ଗବେଷଣା କରି ତାଙ୍କର ବହୁ ଛାତ୍ର ଡକ୍ଟରେଟ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାର ଲାଭ କେବଳ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ, ରାଜ୍ୟ ବା ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସିମିତ ନରହି, ମାଞ୍ଚେଷ୍ଟର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, କାର୍ନେଗୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ମାକ୍ସପ୍ଲାଣ୍ଟ ଇନଷ୍ଟିଚୁଟ, ଅବଦୁଷ ସଲାମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତାତ୍ତ୍ଵିକ ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିଛି ।

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ଆଧାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  1. Nuclear Science Abstracts. Oak Ridge Directed Operations, Technical Information Division. ୧୯୬୨. 
  2. https://www.utkaluniversity.ac.in/uploads/Information-Bulletin-2012-13.pdf
  3. Krushna Singh Padhy (୧ January ୧୯୯୧). Battle For Freedom Of Press In India. Academic Foundation. ISBN ୯୭୮-୮୧-୭୧୮୮-୦୭୭-୫. 
  4. "Felicitation of Senior Scientists of Odisha". orissabigyanacademy.nic.in.