ଦିବାକର ପରିଡ଼ା

ଦିବାକର ପରିଡ଼ା ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଏବଂ ଓଡି଼ଶା ଗଡଜାତ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅନ୍ୟତମ ମହାରଥୀ ଥିଲେ । ସେ ନିଜ ସାଥୀ ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ସହ ଫାଶୀ ପାଇଥିଲେ । ଏ ଦୁହେଁ ରଘୁ-ଦିବାକର ଭାବେ ପରିଚିତ ।[୧]

ଶହୀଦ
ଦିବାକର ପରିଡ଼ା
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ୩୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୧୧(1911-11-30)
ଗଡ଼ବାଣିକିଲୋ, ରଣପୁର
ମୃତ୍ୟୁ ୪ ଅପ୍ରେଲ, ୧୯୪୧ (୩୦ ବର୍ଷ)
ଭାଗଲପୁର, ବିହାର
ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ଫାଶୀ
ଜାତୀୟତା ଭାରତୀୟ
ଆଞ୍ଚଳିକତା ଓଡ଼ିଆ
ରାଜନୀତିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନ
ହିନ୍ଦୁ
ବାପା ମା ବିଷୋୟୀ ସାମନ୍ତ ହରିହର ପରିଡ଼ା, ତାରା ଦେବୀ
ସମ୍ପର୍କୀୟ ରତ୍ନାକର,ଚକ୍ରଧର(କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା)
ଇନ୍ଦୁମତୀ(କନିଷ୍ଠା ଭଗ୍ନୀ)

ଜୀବନୀସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

ବିଦ୍ରୋହୀ ଦିବାକର ପରିଡ଼ା, ପିତା ବିଷୋୟୀ ସାମନ୍ତ ହରିହର ପରିଡ଼ା ଓ ମାତା ତାରା ଦେବୀଙ୍କର ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ୧୯୧୧ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ୩୦ ତାରିଖରେ ରଣପୁରର ଗଡ଼ବାଣିକିଲୋଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୂତ୍ରରେ ବହୁ ଭୂସମ୍ପତିର ମାଲିକାନା ପାଇଥିବା ସତ୍ତ୍ଵେ, ସେ ରଣପୁର ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ ପ୍ରେସରେ ଚାକିରି କରୁଥିଲେ । ଦିବାକର ଜଣେ କବି ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ବିଶାରଦ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଆର୍ତେଶ୍ଵର ଦେବଙ୍କ ଜଣାଣ, ଏବଂ ଜାତକାଳଙ୍କାର ନାମରେ ସେ ଦୁଇଟି ପୁସ୍ତକ ତଥା ଜାଗିଉଠ ଏବଂ ଆଗେଇ ଚାଲ ନାମରେ ଦୁଇଟି କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ କବିତା ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । [୨]

ରଣପୁର ରାଜାଙ୍କ ଅମଳରେ ଚାଲିଥିବା, 'ସଡ଼କ ବେଠି' ରେ ନିରିହ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଉପରେ ଚାଲିଥିବା ଦାରୋଗାର ଜୁଲମ ତାଙ୍କ ମନରେ ଘୋର ଆଲୋଡନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ଗଡ଼ଜାତୀ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଜୁଲମର ବିରୋଧରେ ସେ ଚାକିରିରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୩୯ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୫ ତାରିଖ, ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାଦିନ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳର ଆହ୍ଵାନକ୍ରମେ ରଣପୁର ଗଡ଼ ରାଜ ଉଆସ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରବଳ ଜନସମାଗମ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଜନ ସମାଗମକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଆସିଥିବା ଫିରିଙ୍ଗି ରାଜନୈତିକ ଏଜେଣ୍ଟ ବେଜେଲଗେଟ, ସେଠାରେ ଘଟିଥିବା ଗଣ୍ଡଗୋଳରେ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ । ବେଜେଲଗେଟଙ୍କ ମୃତ୍ଯୁ ପାଇଁ ବିଦ୍ରୋହୀ ଦିବାକର ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରି ଗିରଫ କରାଗଲା । ଫିରିଙ୍ଗି ବିଚାରପତି ସିଅରରଙ୍କ ଅଦାଲତରେ ଦିବାକର ଓ ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ମୃତ୍ଯୁଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡାୟିତ କରାଗଲା। ୧୯୪୧ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୪ ତାରିଖ ପ୍ରାତଃ କାଳରେ ବିହାର ଭାଗଲପୁର ଜେଲରେ ରଘୁ-ଦିବାକରଙ୍କୁ ଫାଶୀଖୁଣ୍ଟରେ ଝୁଲାଇ ଦିଆଗଲା ।

ଦିବାକରଙ୍କ ପଦାଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରି, ତାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ରତ୍ନାକରଓ ଚକ୍ରଧର ତଥା କନିଷ୍ଠା ଭଗ୍ନୀ ଇନ୍ଦୁମତୀ ମଧ୍ୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଝାସ ଦେଇଥିଲେ । [୩] [୪]

ଆଧାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  1. http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/2013/apr/engpdf/34-37.pdf
  2. D. P. Mishra (୧ January ୧୯୯୮). People's Revolt in Orissa: A Study of Talcher. Atlantic Publishers & Dist. pp. ୨୧୦–. ISBN ୯୭୮-୮୧-୭୧୫୬-୭୩୯-୩. 
  3. ସମ୍ବାଦ ୩୦/୧୧/୨୦୧୩ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ବ୍ରଜ ପାଇକରାୟଙ୍କ ଲେଖା, 'ଜଣେ ଅନନ୍ୟ ସହିଦ'
  4. http://orissa.gov.in/e-magazine/Orissareview/2008/August-2008/engpdf/14-15.pdf