ଜୋଗ୍ରେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍

ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରୋଗ

ଜୋଗ୍ରେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Sjögren's syndrome ବା SjS, SS) ଏକ କ୍ରନିକ ରୋଗ ବା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ ଆର୍ଦ୍ରତା ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ ଗ୍ରନ୍ଥି ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି ।[୨] ଏହା ଫଳରେ ଶୁଷ୍କ ପାଟି (ଜେରୋସ୍ଟୋମିଆ/ dry mouth ) ଓ ଶୁଷ୍କ ଆଖି (କେରାଟୋକଞ୍ଜଣ୍ଟିଭାଇଟିସ୍ ସିକା/ dry eyes) ଦେଖାଯାଏ ।[୩] ଶୁଖିଲା ଚମ, କ୍ରନିକ କାଶ, ଶୁଷ୍କ ଯୋନୀପଥ, ବାହୁ ଓ ଗୋଡ଼ କାଲୁଆ ଲାଗିବା, ଥକ୍କା ଅନୁଭବ, ମାଂସପେଶୀ ତ‌ଥା ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଥାଇର‌ଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି ସମସ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଏହି ରୋଗରେ ଦେଖାଯାଏ ।[୨] ଏହି ଧରଣର ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୫% ଲୋକଙ୍କର ଲିମ୍ଫୋମା (lymphoma) ରୋଗ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । [୩][୪]

ଜୋଗ୍ରେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍
ଜୋଗ୍ରେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍
Sjogren's syndrome (2).jpg
ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରରେ ଜୋଗ୍ରେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍ ରୋଗୀର ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥିର ଦୃଶ୍ୟ । ଏଚ ଓ ଇଓସିନ ସ୍ଟେନ୍
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଓ ବାହାର ସ୍ରୋତ
ଉଚ୍ଚାରଣଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ /ˈʃɡr[invalid input: 'ɨ']n/ or /ˈʃɜːrɡrɛn/[୧] ସ୍ୱେଡିସ ଭାଷାରେ (Swedish) [ˈɧøːɡreːn]
ସ୍ପେଶାଲିଟିRheumatology
ଆଇସିଡ଼ି-୧୦M35.0
ଆଇସିଡ଼ି-୯-ସିଏମ୍710.2
ଓଏମ୍‌ଆଇଏମ୍270150
ରୋଗ ଡାଟାବେସ12155
ମେଡ଼ିସିନ-ପ୍ଲସ000456
ଇ-ମେଡ଼ିସିନmed/2136 emerg/537 derm/846 ped/2811 oph/477 oph/695
Patient UKଜୋଗ୍ରେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍
MeSHD012859

ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ ରୋଗର କାରଣ ଜଣା ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜେନେଟିକ ଯୋଗୁ ସମ୍ଭବ ହେବା ଜଣାଯାଏ ଯାହା ପରିବେଶର ଭୁତାଣୁ ବା ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କର ଟ୍ରିଗର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।[୨] ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ନ ଥାଇ ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ତାହାକୁ ପ୍ରାଥମିକ ଜୋଗ୍ରେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ଓ କୌଣସି ସଂଯୋଜକ ତନ୍ତୁ ବେମାରୀ ଥାଇ ରୋଗ ହେଲେ ତାହାକୁ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ଜୋଗ୍ରେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ନାମ ଦିଆଯାଏ ।[୫] ଏହି ରୋଗରେ ତନ୍ତୁରେ ପ୍ରଦାହ ହୋଇ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଗ୍ରନ୍ଥି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।[୪] ଗ୍ରନ୍ଥିର ବାୟୋପ୍ସି କରି ଓ ଆଣ୍ଟିବଡି ଉପସ୍ଥିତି ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।[୩] ରୋଗ ଥିଲେ ଗ୍ରନ୍ଥିରେ ଲିମ୍ପୋସାଇଟ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖାଯାଏ ।[୩]

ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଶୁଖିଲା ଆଖି ନିମନ୍ତେ କୃତ୍ରିମ ଲୁହ, ପ୍ରଦାହ କମିବାକୁ ଔଷଧ ଓ ଅପରେଶନ କରି ଲୁହ ନଳୀକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଶୁଖିଲା ପାଟି ନିମନ୍ତେ ଚୁଇଙ୍ଗ ଗମ୍, ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ପାଣି ପିଇବାକୁ ଓ ଲାଳ ବିକଳ୍ପ ଦିଆଯାଏ । ଗଣ୍ଠି ଓ ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିମନ୍ତେ ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ ଦିଆଯାଏ । ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟାମିନ ଭଳି ଶୁଷ୍କ‌କାରୀ ଔଷଧ ଦେବା ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଏ ।[୨]

ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିବା ହେନରିକ ଜୋଗ୍ରେନଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ସନ ୧୯୩୩ରେ ଏହି ରୋଗର ନାମକରଣ ହୋଇଛି; କିନ୍ତୁ ଅନେକ ପୂର୍ବତନ ବର୍ଣ୍ଣନା ମଧ୍ୟ ଅଛି ।[୫] ଜନସଂଖ୍ୟାର ୦.୨%ରୁ ୧.୨% ଲୋକ ଏହି ରୋଗର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ଅର୍ଦ୍ଧେକ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ବାକିତକ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ରୋଗ ।[୪] ମଧ୍ୟ ବୟସରେ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାମାନଙ୍କର ୧୦ଗୁଣ ଅଧିକ ରୋଗ ହୁଏ ।[୫][୩] ଏହି ବ୍ୟତିତ ଯେ କୌଣସି ବୟସରେ ଏହି ରୋଗ ହୋଇପାରେ ।[୩] କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ ନ ଥିଲେ ବାକି ଆୟୁଷ ସମାନ ରହେ ।[୬]


ଆଧାରସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ

  1. Elsevier, Dorland's Illustrated Medical Dictionary, Elsevier.
  2. ୨.୦ ୨.୧ ୨.୨ ୨.୩ "What Is Sjögren's Syndrome? Fast Facts". NIAMS. November 2014. Retrieved 15 July 2016.
  3. ୩.୦ ୩.୧ ୩.୨ ୩.୩ ୩.୪ ୩.୫ Brito-Zerón, P; Baldini, C; Bootsma, H; Bowman, SJ; Jonsson, R; Mariette, X; Sivils, K; Theander, E; Tzioufas, A; Ramos-Casals, M (7 July 2016). "Sjögren syndrome". Nature reviews. Disease primers. 2: 16047. PMID 27383445.
  4. ୪.୦ ୪.୧ ୪.୨ John H., Klippel (2008). Primer on the rheumatic diseases (13th ed. ed.). New York, NY: Springer. p. 389. ISBN 9780387685663. Retrieved 15 July 2016. |edition= has extra text (help)
  5. ୫.୦ ୫.୧ ୫.୨ Ng, Wan-Fai (2016). Sjogren's Syndrome. Oxford University Press. p. 10-11. ISBN 9780198736950.
  6. Singh, AG; Singh, S; Matteson, EL (March 2016). "Rate, risk factors and causes of mortality in patients with Sjögren's syndrome: a systematic review and meta-analysis of cohort studies". Rheumatology (Oxford, England). 55 (3): 450–60. PMID 26412810.